Sahne kurulumunda dikkat etilmesi gerekenler

ahne kurulumunda en kritik konu, sistemleri tek tek değil birbirini etkileyen bütün bir yapı olarak ele almaktır. Özellikle konser, etkinlik ve kurumsal organizasyonlarda şu başlıklar kontrol edilmelidir:

1. Sahne ve taşıyıcı sistem
   • Zemin taşıma kapasitesi ve terazisi
   • Truss, kule, motor ve askı noktalarının yük hesapları
   • LED ekran, line-array ve hareketli ışıkların ağırlıkları
   • Safety halatları ve ikincil emniyetler
   • Rüzgâr yükü; özellikle açık hava sahnelerinde
   • Acil tahliye yollarının kapatılmaması
2. Elektrik
   • Toplam güç hesabı kurulumdan önce yapılmalı.
   • Ses, ışık, LED ekran/video ve motor sistemleri mümkün olduğunca ayrı hatlardan beslenmeli.
   • Faz yükleri dengelenmeli.
   • Uygun kaçak akım ve aşırı akım koruması kullanılmalı.
   • Topraklama ölçülmeden sistem devreye alınmamalı.
   • Kablo kesitleri yük ve mesafeye göre seçilmeli.
   • Jeneratör kullanılacaksa kapasite, nötr/toprak düzeni ve yük değişimlerine tepkisi hesaba katılmalı.
3. Ses sistemi
   • Mekân ölçüsü ve seyirci kapasitesine göre sistem seçilmeli.
   • Line-array açıları ve yükseklikleri hesaplanmalı.
   • Subwoofer yerleşimi rastgele yapılmamalı; gerekirse cardioid/end-fire düzeni kullanılmalı.
   • Front-fill, out-fill ve delay ihtiyacı kontrol edilmeli.
   • FOH konumu seyirci alanını doğru temsil etmeli.
   • Sahne monitörleri ile ana PA arasında feedback kontrolü yapılmalı.
   • DSP limiter, crossover ve delay ayarları kontrol edilmeli.
4. Işık sistemi
   • Fixture patch ve DMX adresleri önceden planlanmalı.
   • Universe dağılımı dokümante edilmeli.
   • DMX hattında doğru topoloji ve gerektiğinde terminasyon kullanılmalı.
   • Art-Net/sACN kullanılıyorsa IP, subnet ve universe planı önceden hazırlanmalı.
   • Işıkların görüş açısı seyirciyi veya kameraları gereksiz kör etmemeli.
   • Hareketli cihazların fiziksel hareket alanı kontrol edilmeli.
   • Her asılı cihazın mekanik emniyeti bulunmalı.
5. LED ekran ve video
   • Ekranın toplam ağırlığı ve truss yükü hesaplanmalı.
   • Panel, receiver card ve data dağılımı yedeklenebilir tasarlanmalı.
   • Processor çözünürlüğü ile gerçek ekran piksel çözünürlüğü eşleştirilmeli.
   • Kamera kullanılacaksa refresh rate, shutter ve görüntüde çizgilenme/flicker test edilmeli.
   • HDMI/SDI/fiber hatlarında uzun mesafe sınırları dikkate alınmalı.
   • Kritik etkinliklerde ana içerik bilgisayarı için backup düşünülmeli.
6. Network ve kontrol
   Profesyonel kurulumlarda burası giderek daha önemli hale geliyor. Art-Net, sACN, Dante, OSC, kontrol sistemleri ve cihaz yönetimi aynı altyapıda bulunabiliyor. IP adresleri rastgele verilmemeli; cihaz, VLAN/subnet ve switch planı hazırlanmalı. Kritik show-control trafiğini mümkün olduğunca seyirci/normal internet Wi-Fi ağından ayırmak gerekir.
7. Kablolama
   • Enerji ve sinyal kabloları mümkün olduğunca ayrı güzergâhlardan taşınmalı.
   • Yürüyüş alanındaki kablolar cable ramp ile korunmalı.
   • Kablolar iki uçtan etiketlenmeli.
   • Sahne üzerinde gereksiz kablo yığını bırakılmamalı.
   • Fiber, network, DMX ve ses kablolarının minimum bükülme/çekme şartlarına dikkat edilmeli.
8. Kurulum bittikten sonra test
   Sadece cihazların açılması yeterli değildir. Sırasıyla enerji ve topraklama, network, DMX/Art-Net, ses kanalları, hoparlör polaritesi, ışık fixture'ları, LED ekran, video kaynakları, intercom, playback, acil durum ve yedek sistemler test edilmelidir.